تورکی منطقی ترین زبان دنیا

وجود قواعد ساده و ثابت در یک زبان باعث می شود کودکان سریعتر آن را یاد بگیرند و به کار گیرند. مادران برای یاد دادن اعداد فارسی، ابتدا یک تا ده را به ذهن بچه فرو می کنند. اما برای یازده نمی گویند یاز یعنی چه و برای دوازده ، ازده ازکجا آمده و ... وقتی هم که کودک به دبستان می رود، به او دیکته می شود باید بر خلاف دیکته که از راست به چپ می نوشت، برای ریاضی باید از چپ به راست بنویسد و برای نوشتن سیزده، ابتدا ده بنویسد و بعد سی ( ببخشید سه!) را!

 

 

اما در زبان تورکی، مادر با خواندن داستان های کهن برای فرزندش، اعداد را به طور ضمنی #تصویرسازی_ذهنی می کند. ( مثلا دوقغوز یکی از افسانه های حماسی #دده_قورقود است)

 

در دبستان هم به نو آموزان نمی گویند برای ریاضیات باید خلاف جهت متن بنوسیند. به آنها گفته می شود همان گونه که اعداد در ذهنشان می آید روی کاغذ بیاورند. مثلا برای اون بش ابتدا اون و سپس بش را بنویسند و اسن روند تا بی نهایت ادامه دارد.

قاعده مندی بی نظیر زبان تورکی فقط در ریاضیات نیست و در صرف افعال نیز بیهمتاست.

 

مقاله روزنامه وال استریت ژورنال در این باره را در اینجا ببینید.

حیوانات در زبان تورکی

آهو بره (بچه): جویور، اه یلیک
آهو ماده: ینک
اردک: ؤردک، بیلی
اردک ماهی: دورنا بالیغی
اردک نر: سونا
اردک وحشی: چؤل ؤرده یی
از انواع اردک ها: آینالی، گوله ین قوش، فیتله ین جوره، جوره
اسب: آت
اسب ابلق: گه ین آت
اسب اصیل: جنیس آت
اسب باری (بارکش): انک، یابی، یوک آتی
اسب به رنگ زرد و روشن: قولا
اسب بور: آل آت
اسب پروار: کوهلن آت
اسب رام نشده: قارا یهر، قولان، داش تولک
اسب آبی: دنیز آیغیری، دنیز آتی
اسب سرخ موی: کهر، کورن آت
اسب گاوی: قوشقو
اسب ماده: قولون لو
اسب مسابقه: جیدیر آتی
اسب نر: آیقیر
اسب یدک: کوتل
کره اسب: دایچا، قولون
الاغ: ئششک، ولاق، وزون قولاق
باز: توغان (دوغان)، سونقور، شونقار، شاهباز، قیرغی، قیزیل قوش، ال قوشو، ووچوقوش، لاچین، ترلان، باز
ببر: توغای
بز: کئچی
بز شش ساله: آزمان
بز کوهی: الیک، گییک، قارپاچا، داغ کئچی سی
بز نر: تکه، سییز، ئرکج
بز یکساله: چپش
بزغاله: کئچی جیک، وْغلاق
بلبل: بولبول
بلدرچین: بیلدیرچین
پلنگ: قافلان
جغد: بایقوش، یاپلاق، گئجه قوشو، بایقو، یاراسا
گنجشک: سئرچه
جوجه: تویوق بالاسی، یاورو، قوش جوغاز، جوجه
جوجه پر در نیاورده: اتنه، اتجه، اتجه بالا، زیلغا، اتمتن، توکلسه میس قوش بالاسی
جوجه خروس: بئچه، چورپا، چولپا
جوجه مرغ: فره
جوجه تیغی: کیرپی
خروس: خوروز
خروس جنگی: دالاشقان خوروز
خرگوش: دووشان
خرگوش اهلی: آدا دووشانی
بچه خرگوش: دووشان جیق
خرمگس: موزالان، بویه لک، آت میلچه یی، گیگووون
خفاش: یاراسا، پالاز قولاق، گئچه قوشو
خوک: دونوز، دونقوز، قانماز
خوک آبی: سو پیشی
خوک بچه: چوشقا
روباه: تولکو، شله قویروق
راسو: سوسار، میشووول
سمور: پورسوق
شاهین: یتی قانادلی، آلیجی، ییرتیجی، قوش
از انواع شاهین ها: قاراقوش، قارتال، قیرغی، توغان، دوغان، ترلان، سونقور، شونقار، کرکینجک، لاچین
شتر: ده وه
شتر ماده: آروانا، دیشی ده وه، هاچامایا
شتر نر: ئرکک ده وه
شتر نر جوان: بوغور
شترمرغ: ده وه قوشو
طاووس: توووز
عقاب: قارتال، قیزیل قوش، قارا قوش
قوچ: ئرکک قویون
قوچ وحشی: آرغالی، آرخا
قورباغه: قورباغا
قورباغه خشکی‌: قورقور باغالاری
بچه‌ی قورباغه: چومچه قویروق
کلاغ: قارغا
کلاغ رنگی: زیبیل لیک تویوقلاری
کلاغ زاغی: دولاش، دولاشا
کلاغ سیاه: زاغ، قارقارغا، قوزغون
کلاغ سیاه و سفید: آلا قارغا
کبک: ککلیک، چیل
کبوتر: گویرچین
. 
کبوتر چاهی (صحرایی): آلاباختا
کبوتر حرم: مچید و زییارت خانالاردا یاشایان گویرچین
کرکس: لئش قارتالی، ساققاللی قارتال، توغلو گورتون، چالاغان، قوزغون
گاو میش: جامیش، گامیش، کل
گاومیش دو ساله: آوارا، بالاق
گاومیش نر اخته نشده (تخمی): کله، کل
نوزاد گاومیش: پوتوق
گراز: قابان
گربه: پیشیک، مستان
گربه آبی: سو پیشی یی
گربه پوست پلنگی: تکیر پیشیک
گربه کور: نانکور
گربه ماهی: خول بالیغی، ناققا، ناخا
گربه وحشی: قامیش پیشی یی، دله، واشاق، مییو پیشی یی، یابانی پیشیک
گرگ: قورد، قارا آغیز( در تورکی باستان، بوری نیز بکار رفته).
گوساله: بوزوو
گوساله گاومیش: پوتوق، آوارا، خوتک / گوساله ماده: دوگه
گوساله نر: جونگه، دانا
گوسفند: قویون
گوسفند پشمی: یونلوق، یون وئرن قویون
گوسفند دنبه دار: دیمیق
گوسفند دو ساله: دویج
گوسفند گوش دراز: کوره قویون
گوسفند نر: قوچ
موش: سیچان
موش آبی: سو سیچانی
موش صحرایی: سیچووول، چول سیچانی، چول کسه نه یی
موش کور: کوسته بک

حدیث قدسی فضیلت تورک

يقول الله جل وعز إن لی جندا سميتهم الترك وأسكنتهم المشرق، فإذا غضبت على قوم سلطتهم عليهم

منبع: دیوان لغات الترک ص 294

به روایت شیخ امام زاهد حسین بن خلف کاشغری با چند واسطه از رسول خدا (ص) مروی است که فرمود خدای عز و جل می فرماید مرا لشکری است که ایشان را ترک نام داده و مسکنشان را در مشرق زمین قرار داده ام و چون بر قومی خشم گیرم آنان را بر آن قوم مسلط و چیره می گردانم و این فضیلتی است ایشان را بر جمله آفریدگان که نامگذاری ایشان را خود مباشرت و ولایت کرده است و ایشان را در بلندترین جایگاه و پاکیزه ترین هوا از کره زمین سکونت داده و آنان را لشکریان خود نامیده است اضافه آنچه از خود ترکان از زیبایی و خشرویی و نمکینی و مراعات حرمت پیران و دلیری و فخر و دیگر چیزها هست که همه استحقاق ستایش و مدح دارند..

وضعیت اضطراری کرونا در تبریز و همدان

 

#سین کیانگ چین یا اویغورستان مساحتی معادل ایران دارد و محل زندگی اویغورهای مسلمان است که بعد از جنگ جهانی به اشغال  چین درآمده است. کفار چین تا کنون حدود سی میلیون اویغور را شهید و صدها میلیون ها را تبعید کرده اند، در حالی که تمام مسلمانانی که توسط اسراییل شهید شده اند از چهل هزار نفر فراتر نمی رود. هم اکنون سه میلیون مسلمان اویغور در کمپ های تغییر دین چین زیر شکنجه مجبور به خوردن گوشت سگ و خوک و توهین به قران و پیامبر ص و سجده به مجسمه مائو میشوند؛ ولی رسانه های دولتی ایران خبری از این جنایات پخش نمی کنند. بدتر این که دولت ایران برای درآمدزایی بیشتر، اخیرا اقدام به تبلیغ برای مسافرت چینی ها در تعطیلات سال نوی چینی به ایران کرده است. این در حالی است که در بسیاری از شهرهای چین، شیوع ویروس کرونا باعث تبدیل آنها به شهر ارواح شده است و بدلیل مسری بودن آن، بیشتر کشورهای جهان مرزهای خود را با چین بسته اند. اما نکته تامل برانگیز آن که استانداری های شهرهای تورک نشین مثل تبریز و همدان برای چینی ها فرش قرمز انداخته اند که حتی خشم #ارژنگ_اميرفضلى را برانگیخته.